Elektrik panosu seçerken dikkat edilmesi gereken 8 konu

Elektrik panosu yalnızca ekipmanların yerleştirildiği bir kutu değildir; ekipmanı çevresel etkilerden korur, kullanıcıyı elektrik tehlikelerine karşı güvenceye alır ve bakım kolaylığını belirler. Yanlış seçilen bir pano, ısınma, korozyon, yetersiz iç hacim veya sahada montaj sorunlarıyla sonuçlanabilir.

Aşağıdaki başlıklar, teklif aşamasında hem pano üreticisiyle hem de proje ekibiyle netleştirilmesi gereken temel konuları özetler.

1. Kullanım ortamı

Panonun iç ortamda mı dış ortamda mı kullanılacağı; toz, nem, yağış, yıkama, kimyasal buhar veya doğrudan güneş ışığına maruz kalıp kalmayacağı gövde malzemesini, yüzey işlemini ve koruma sınıfını doğrudan belirler.

2. Koruma sınıfı (IP) ve darbe dayanımı (IK)

IP kodu toz ve suya karşı korumayı, IK kodu mekanik darbelere karşı dayanımı ifade eder. Gereğinden düşük seçilen koruma sınıfı arızaya, gereğinden yüksek seçilen koruma ise gereksiz maliyete ve ısı atımı sorunlarına yol açabilir.

3. Ölçüler ve iç hacim

Ekipman yerleşimi, kablo kanalları, bara sistemi ve kablo bükme yarıçapları için yeterli iç hacim bırakılmalıdır. Ölçü seçerken yalnızca bugünkü ekipmanı değil, olası eklemeleri de düşünmek gerekir.

4. Montaj biçimi

• Dikili tip: Geniş iç hacim gerektiren ana dağıtım, MCC ve otomasyon panoları için.
• Duvar tipi: Sınırlı alanlarda kumanda ve tali dağıtım uygulamaları için.
• Sıva altı / sıva üstü: Bina içi kat ve daire dağıtımı için.
• Dış ortam ve direk tipi: Açık alan uygulamaları için çatılı ve kaideli gövdeler.

5. Isı yönetimi

Sürücü, güç kaynağı ve kondansatör gibi ekipmanlar pano içinde ısı üretir. Ekipman kayıplarına ve ortam sıcaklığına göre doğal havalandırma, fan-filtre, ısı eşanjörü veya klima gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.

6. Kablo girişi

Kabloların alttan mı üstten mi geleceği, rakor veya flanş plakası ihtiyacı ve kablo kesitleri gövde seçimini ve iç düzeni etkiler. Saha montajı sırasında sorun yaşanmaması için giriş yönü baştan netleştirilmelidir.

7. Genişleme payı

Tesislerde zamanla yeni devreler ve ekipmanlar eklenir. Montaj plakasında ve bara sisteminde makul bir yedek alan bırakmak, ileride yeni bir pano ihtiyacını erteleyebilir.

8. Standartlar ve dokümantasyon

Alçak gerilim pano sistemleri için IEC/TS EN 61439 serisi, boş muhafazalar için IEC 62208 gibi standartlar referans alınır. Proje şartnamesinde istenen standartlar, test ve dokümantasyon gereksinimleri teklif aşamasında paylaşılmalıdır.